Komunikacja to jedna z podstawowych umiejętności, pozwalających nam odnaleźć się w życiu społecznym. Jeśli nauczymy się prawidłowo rozmawiać, nie tylko zostaniemy dobrze zrozumiani, ale też rozwiążemy każdy konflikt. Jak prowadzić dyskusje, żeby osiągać cel i poradzić sobie z problemami? Oto 11 wskazówek, które warto zastosować.

1. Nigdy nie oceniaj

Jeśli chcesz się dogadać, nie używaj sformułowań, które mają na celu ocenić rozmówcę, podsumować jego osiągnięcia, przywary czy doświadczenie. „Zawsze jesteś sfrustrowany”, „Nigdy nie masz czasu na rozmowę”, „To, co mówisz jest głupie” – to frazy, które zaostrzą konflikt, zamiast go załagodzić. Staraj się mówić obrazowo i ogólnikowo, zachęcając do pozytywnej i otwartej interakcji. Zamiast „Jesteś zamknięty na moje propozycje”, mów: „Może zgodzisz się wziąć pod uwagę inne opcje?”. Jeśli druga osoba zobaczy, że jesteś nastawiona na rozmowę, a nie obrażanie i wytykanie błędów, będzie bardziej skłonna do znalezienia kompromisu. 

2. Bądź empatyczna/y

Bądź człowiekiem. Wczuj się w cudze położenie, staraj się zrozumieć emocje, które kierują rozmówcą. Nie stosuj na siłę z góry przyjętych schematów ani języka jak z podręcznika do psychologii, bo możesz tylko rozwścieczyć drugą osobę. Twój ton powinien być neutralny, ale nie możesz przy tym dawać do zrozumienia, że jesteś mądrzejsza/y i masz przewagę. Staraj się często używać sformułowania “rozumiem, co do mnie mówisz” – to proste sformułowanie fraza daje Twojemu rozmówcy poczucie, że dociera do Ciebie jego zdanie czy opinia i że się z nią liczysz.

1. KSIĄŻKA “Kłótnia na zgodę” z serii Jakość życia | 2. KSIĄŻKA “Kłótliwy poradnik partnerski” Ewa Żeromska | 3. KSIĄŻKA “Gry damsko-męskie. Antyporadnik” Januszkiewicz, Rychlewski

3. Nie staraj się niczego udowadniać

Jeśli chcesz, żeby rozmowa z partnerem, kolegą czy współpracownikiem zakończyła się zgodą, nie staraj się mu udowadniać za wszelką cenę, że masz rację. Uważaj, jeśli zaczniesz czuć satysfakcję z przewagi czy wygranej. Nie starajcie się pokazać sobie, kto jest mądrzejszy czy bardziej doświadczony, tylko szukajcie kompromisu. Zapieranie się rękami i nogami przed świadomością, że możesz się mylić to pierwszy krok do tego, żeby się skutecznie nie dogadać. Powiem Ci szczerze, że ja (jako szefowa 10-osobowego teamu) świadomie nad tym pracuję. Chociaż to nie zawsze jest łatwe (ach, ten głos ego!), przyznaję się do popełnianych przeze mnie błędów, na przykład niedopilnowanego terminu. 

4. Bądź otwarta/y, a nie dogmatyczna/y

Stanowisko typu „mam rację i kropka”, „mam na tym polu większe doświadczenie”, „pracuję tu dłużej”, „nie dyskutuj, bo nie ma o czym” to pierwszy krok w stronę konfliktu bez wyjścia. Bezdyskusyjne stwierdzenia wywołają efekt przeciwny od zamierzonego i zamiast zbliżyć się do upragnionej zgody i rozwiązania konfliktu, zagłębicie się w walce o to, kto wysunie najbardziej przekonujący czy dotkliwy argument. 

5. Zawsze zaczynaj od faktów, nie od oskarżenia

Jeśli nie chcesz się pokłócić z kimś na śmierć i życie, nie zaczynaj wywodu od oskarżeń, które mają na celu udowodnienie, jakiego potwora czy niekompetentnego pracownika masz przed sobą. Zacznij od faktów, na przykład: „Wczoraj doszło do sytuacji, która głęboko mnie zmartwiła i w związku z tym chciałabym dziś z Tobą porozmawiać”. Na wstępie rozmowy zasygnalizuj też, że Twoim celem jest zgodna i wspólne znalezienie rozwiązania dla zaistniałego problemu.

Nie zostawiaj rozmówcy w niewiedzy dotyczącej tego, czemu ma służyć ta rozmowa, zwłaszcza jeśli masz przewagę wynikającą ze stanowiska (szef wobec pracownika czy relacji (na przykład rodzic wobec dziecka). Druga osoba może pomyśleć, że chcesz ją ukarać, więc automatycznie zacznie się bronić wszelkimi możliwymi sposobami – a wtedy o konstruktywnej dyskusji nie będzie mowy. Na koniec dnia Twoim zadaniem powinno być sprawienie, żeby ludzie wokół czuli się w Twoim towarzystwie dobrze.

6. Opisuj emocje, ale nie szantażuj nimi

Możesz mówić w ogólnikowy sposób, że zaistniały konflikt sprawia, że czujesz się zmartwiona/y czy zaniepokojona/y, ale nie staraj się szantażować nikogo swoimi emocjami, powołując się na „złamane serce”, „największą krzywdę, jaką kiedykolwiek doznałaś/eś”. Z drugiej strony informowanie o swoich przeżyciach jest ważne, bo daje obu stronom jasność i pozwala dobrze Cię zrozumieć. Jak pisał austriacki filozof Martin Buber, w rozmowie powinniśmy dać rozmówcy możliwość „udziału w naszym bycie”, według zasady: jeśli chcę dotrzeć do prawdy o drugim człowieku, to muszę sam taką prawdę chcieć wyjawić.

7. Nie próbuj niczego wymuszać

Nie ma sensu niczego w rozmowie wymuszać, zwłaszcza wulgaryzmami, manipulacją czy psychicznym „przypieraniem do ściany”. Zanim w ogóle dojdzie do rozmowy nie musisz też sobie uświadomić, że nie wpłyniesz na czyjąś osobowość, możesz co najwyżej negocjować zmianę zachowania w określonych sytuacjach. 

1. KSIĄŻKA “Związek bez gniewu” W. Robert Nay
2. KSIĄŻKA “Kłótnie między rodzeństwem” Magdalena Goetz
3. KSIĄŻKA “Pewność siebie. Akceptuję, co czuję” Rojzman, Filliozat, Riefolo

8. Nie broń się, jeśli nie masz racji

Ten schemat zna wiele z nas – przywołani do tablicy zaczynamy się bronić i wymyślać setki argumentów za tym, że mamy rację i niczego złego nie zrobiliśmy. Zapieramy się rękami i nogami w odpowiedzi na jakąkolwiek krytykę. Warto nauczyć się przyznawać do błędu i mówić: „Masz rację, to i to zrobiłam źle, przykro mi, że tak wyszło, nic złego nie miałam na celu. Postaram się nad tym pracować”. Spróbuj odkryć niezwykłą radość w byciu zaskakiwaną/ym cudzymi racjami, daj sobie zgodę na odkrywanie nieznanej sobie dotąd perspektywy, na wychodzenie ze strefy komfortu. Dzięki takiemu podejściu do dyskusji rozwiniesz się i zyskasz znacznie więcej, niż “cementując się” w swojej nieomylności.

9. Uważaj na język i mowę ciała

Jeśli chcesz się dogadać, zwróć uwagę na swój słownik i mowę ciała. Założone ręce świadczą o tym, że nie masz ochoty się goić i jesteś zamknięta/y na ugodę, patrzenie z góry z podniesioną brodą- że jesteś nastawiona/y bojowo, a nadmierna gestykulacja rękoma – że nie panujesz nad emocjami. Staraj się zachować sympatyczny wyraz twarzy, ale pamiętaj, że uśmiech w trakcie trudnej rozmowy może być odebrany jako trywializowanie, a nawet pogarda. Nie używaj pogardliwych określeń, nie podnoś głosu, nie wchodź komuś w słowo, a już na pewno nie używaj wulgaryzmów. 

10. Zadawaj pytania, jeśli coś jest dla Ciebie niejasne

Jeśli naprawdę chcesz zrozumieć drugą stronę, przekonać się o jej zamierzeniach i celu, do jakiego zmierza, pytaj – zwłaszcza, jeśli coś jest dla Ciebie niejasne. Szczere zainteresowanie drugą osobą, jej motywacjami i emocjami to najprostszy krok do zgody. Przecież każdy chce się czuć szanowany! Filozofia dialogu mówi o “uobecnieniu” rozmówcy, czyli uświadomieniu sobie, że jest on unikatową świadomością ludzką z jej trudnymi do niewyrażenia marzeniami, doświadczeniami życiowymi i całym ogromem wewnętrznych przeżyć. Wyobraź sobie, że szczere zainteresowanie człowiekiem, z którym dyskutujesz, jest kluczem umożliwiającym Ci otwarcie bramy do jego wnętrza. 

11. Nie przypisuj znaczeń temu, co słyszysz

Często, przeżywając jakąś sytuację, nakładamy na nasze emocje różnego rodzaju doświadczenia z przeszłości. Pewne zjawiska (wypowiedzi, miny, słowa) mogą nam się kojarzyć z czymś, czego byliśmy świadkami. Musisz jednak pamiętać, że ludzie są różni, podobnie jak różne są przyczyny problemów. Staraj się nie przypisywać automatycznie złych intencji zdaniu, które pada w rozmowie tylko dlatego, że w podobny sposób wypowiadała się osoba, z którą nie byłaś w stanie dojść do porozumienia.

A na koniec, coś, co może Ci dać do myślenia. W książce “Ja i ty” wspomniany już przeze mnie Martin Buber przytacza przykład dwóch rozmawiających ludzi: Piotra i Pawła. W dyskusji uczestniczy aż 8 postaci, z czego 6 to „upiorne postaci-widma”:

1. Piotr, taki, jaki chce pokazać się Pawłowi

2. Paweł, taki, jaki chce pokazać się Piotrowi

3. Piotr, taki, jaki jest postrzegany przez Pawła

4. Paweł, taki, jaki jest postrzegany przez Piotra

5. Piotr, taki, jakim sam siebie postrzega

6. Paweł, taki, jakim sam siebie postrzega

7. Piotr, taki, jaki jest naprawdę

8. Paweł, taki, jaki jest naprawdę

Przeczytaj:

„Jak zdobyć przyjaciół i zjednać sobie ludzi” Dale Carnegie

„Mów jak TED. 9 wystąpień publicznych, według znanych osób” Carmine Gallo

„Mowa ciała” Barbara Pease Allan Pease

„Inteligencja Emocjonalna” Daniel Goleman

Obejrzyj:

https://www.youtube.com/watch?v=ObzfrVWZexI 

https://www.youtube.com/watch?v=DT0515Idr1o 

Nie wiesz, jak rozmawiać, żeby zostać zrozumianą i osiągnąć cel, czyli po prostu… dogadać się? Wykorzystaj 11 zebranych (i przetestowanych!) przeze mnie sposobów, żeby dyskutować rzeczowo, zamiast się kłócić. Znasz inne sposoby? Koniecznie daj znać w komentarzu.